Η δημοσκόπηση διεξήχθη την περίοδο Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου 2025 και συγκέντρωσε απαντήσεις από 317 συμμετέχοντες, με ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό ανταπόκρισης (89%). Η πλειονότητα των συμμετεχόντων ήταν ηλικίας 15–24 ετών, ενώ η Περιφέρεια με τη μεγαλύτερη συμμετοχή ήταν η Αττική.
Γνώση για τα
δικαιώματα του παιδιού
Τα ευρήματα
δείχνουν ότι το επίπεδο γνώσης γύρω από τα δικαιώματα του παιδιού είναι σχετικά
υψηλό. Πάνω από τους μισούς συμμετέχοντες (56%) δήλωσαν ότι γνωρίζουν καλά τα
δικαιώματα του παιδιού, ενώ το 34% ανέφερε ότι γνωρίζει κάποια από αυτά.
Ωστόσο, 1 στους 10 νέους (10%) δήλωσε ότι δεν είχε ποτέ ακούσει πως τα παιδιά
έχουν ένα ειδικό σύνολο δικαιωμάτων.
Το εύρημα αυτό
δείχνει ότι, παρότι οι δράσεις ενημέρωσης φτάνουν σε πολλούς, η συστηματική
εκπαίδευση στα δικαιώματα παραμένει κρίσιμη,
ώστε κανένα παιδί να μη μένει χωρίς γνώση.
Γίνονται
σεβαστά τα δικαιώματα του παιδιού στην πράξη;
Όταν ρωτήθηκαν αν
τα δικαιώματα του παιδιού γίνονται σεβαστά και ικανοποιούνται στις κοινότητές
τους, οι απαντήσεις αποτυπώνουν μια μικτή εικόνα.
Μόλις το 17%
πιστεύει ότι τα δικαιώματα του παιδιού γίνονται σεβαστά πάντα, ενώ η
πλειονότητα (61%) θεωρεί ότι αυτό συμβαίνει μερικές φορές. Αξιοσημείωτο
είναι ότι σχεδόν 1 στους 4 συμμετέχοντες (23%) αισθάνεται ότι τα δικαιώματα του
παιδιού δεν γίνονται ιδιαίτερα ή καθόλου σεβαστά.
Τα αποτελέσματα αυτά αναδεικνύουν το χάσμα ανάμεσα στην τυπική αναγνώριση των δικαιωμάτων και την καθημερινή εφαρμογή τους, ιδιαίτερα σε τοπικό και κοινοτικό επίπεδο.
Συμμετοχή: μια
άνιση πραγματικότητα
Η ουσιαστική
συμμετοχή αποτελεί βασικό πυλώνα των δικαιωμάτων του παιδιού. Πόσο συχνά
όμως συμβαίνει στην πράξη;
Το 50% των
συμμετεχόντων ανέφερε ότι τα παιδιά στην κοινότητά τους μερικές φορές
έχουν ευκαιρίες να εκφράσουν τις απόψεις τους ή να συμμετέχουν σε αποφάσεις που
τα αφορούν. Μόνο το 17% δήλωσε ότι αυτό συμβαίνει πάντα, ενώ το 34%
θεωρεί ότι οι ευκαιρίες συμμετοχής είναι σπάνιες ή ανύπαρκτες.
Το εύρημα αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για πιο σταθερούς, δομημένους και συμπεριληπτικούς μηχανισμούς συμμετοχής, ιδιαίτερα στα σχολεία, την τοπική αυτοδιοίκηση και τις κοινοτικές πρωτοβουλίες.
Από τη γνώση
στη δράση
Παρά τις
προκλήσεις, τα παιδιά και οι νέοι δεν παραμένουν παθητικοί παρατηρητές. Οι
απαντήσεις δείχνουν ότι ήδη αναλαμβάνουν δράση — ατομικά ή συλλογικά, για την
προώθηση των δικαιωμάτων του παιδιού στις κοινότητές τους.
Συγκεκριμένα, όταν ρωτήθηκαν αν οι ίδιοι ή παιδιά στην κοινότητά τους αναλαμβάνουν δράση για τα δικαιώματα του παιδιού, το 17% απάντησε ναι, πάντα, ενώ το 36% απάντησε μερικές φορές. Την ίδια στιγμή, το 35% ανέφερε ότι τέτοιες δράσεις δεν πραγματοποιούνται ιδιαίτερα, ενώ το 12% δήλωσε ότι δεν γίνονται ποτέ.
Τι τους δίνει
ελπίδα;
Πολλοί νέοι
εκφράζουν μια συγκρατημένη αισιοδοξία για το μέλλον των δικαιωμάτων του
παιδιού. Αναφέρονται στη σταδιακά αυξανόμενη ευαισθητοποίηση και στον πιο
ανοιχτό διάλογο γύρω από τα δικαιώματα του παιδιού, ιδιαίτερα μέσα στις
οικογένειες, τα σχολεία και τις οργανώσεις νέων.
Όπως σημείωσε ένας 15χρονος U-Reporter από τη Δυτική Μακεδονία: «Αυτό που μου δίνει ελπίδα είναι ότι, όσο σκληρός κι αν είναι ο κόσμος, υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που δεν κάνουν ότι δεν βλέπουν…»
Αντίστοιχα, μια 17χρονη U-Reporter από την Αττική ανέφερε: «Μου δίνει ελπίδα ότι η κοινωνία μιλάει όλο και περισσότερο ανοιχτά για τα δικαιώματα των παιδιών. Τα ίδια τα παιδιά γνωρίζουν πλέον τι αξίζουν και τα διεκδικούν. Και όταν όλοι συνεργάζονται, γονείς, σχολεία και οργανισμοί, η προστασία γίνεται πραγματικότητα.»
Τι θα ήθελαν
να πουν στους παγκόσμιους ηγέτες;
Τα παιδιά και οι
νέοι ήταν ξεκάθαροι: τα δικαιώματα του παιδιού δεν μπορούν να περιμένουν.
Μια νεαρή U-Reporter, 15 ετών από την Κεντρική Μακεδονία, κάλεσε τους ηγέτες να βλέπουν τα παιδιά ως φορείς δικαιωμάτων στο παρόν και όχι μόνο ως το μέλλον: «Τα παιδιά δεν είναι μόνο το μέλλον, είναι και το παρόν. Κάθε απόφαση που παίρνετε σήμερα διαμορφώνει τον κόσμο που ζούμε τώρα.»
Ένας 19χρονος από την Αττική πρόσθεσε: «Υπήρξατε κι εσείς παιδιά κάποτε. Δείτε τον κόσμο μέσα από τα μάτια ενός παιδιού και αναρωτηθείτε αν αυτό είναι το μέλλον που θα θέλατε.»
Τι μας
δείχνουν τα ευρήματα
Τα αποτελέσματα
στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα:
- Η γνώση για τα δικαιώματα του παιδιού
αυξάνεται, αλλά δεν είναι καθολική.
- Ο σεβασμός των δικαιωμάτων βιώνεται
ως ασυνεπής.
- Οι ευκαιρίες συμμετοχής υπάρχουν,
αλλά συχνά είναι περιορισμένες ή άτυπες.
- Τα παιδιά και οι νέοι είναι πρόθυμοι
να δράσουν όταν τους δίνεται χώρος και τα κατάλληλα εργαλεία.
Η ενίσχυση των δικαιωμάτων του παιδιού στην Ελλάδα απαιτεί μετάβαση από τη γνώση στη συστηματική εφαρμογή, την ουσιαστική συμμετοχή και τη δράση με τοπικό αποτύπωμα.
